Tất tần tật về Khoa Quan hệ quốc tế (P2)

❣️CẬP NHẬT: EBOOK REVIEW NGÀNH QUAN HỆ QUỐC TẾ

Mời bạn xem ebook về ngành Quan hệ quốc tế, được mình tổng hợp và viết lại sau 2 năm ra mắt loạt bài viết về ngành Quan hệ quốc tế:

Link download bản PDF: https://bit.ly/ebookQHQT

Link fanpage Facebook: https://bit.ly/ebookQHQT_FB

❣️Tái bút tháng 10/2020: Đây là link Google Drive bao gồm những tài liệu liên quan của ngành Quan hệ quốc tế – ĐH KHXHNV TP.HCM (Chương trình đào tạo, đề cương môn học, tài liệu đọc thêm). Các bạn xem thêm nhé.

https://drive.google.com/drive/u/2/folders/1dqWjHLK4t8K3xmgNWtZ5OFPnEA5AXNj_

——————-

Chúc mừng bạn nào đã trúng tuyển vào khoa Quan hệ quốc tế (QHQT) của trường ĐH KHXHNV TPHCM. Chặng đường 4 năm sắp tới sẽ đóng góp một phần vào tương lai của bạn đó. Hôm nay mình sẽ chia sẻ một ít kinh nghiệm học tập, cũng như giới thiệu chi tiết các môn học để bạn hình dung rõ nét hơn về khoa. Qua bài viết này, mình rất mong các bạn có thêm thông tin về các môn học của ngành, từ đó có những lựa chọn tốt nhất cho bản thân.

Theo mình thấy, chương trình đào tạo của khoa có nhiều điểm khác so với Học viện Ngoại giao Việt Nam (DAV). Ví dụ như nhiều môn tiếng Anh hơn, các môn cơ sở ngành thì ít tín chỉ hơn, thay vào đó là có nhiều môn bổ trợ hơn. Thi vào đây hoặc là khối D hoặc là D14, cho nên bạn nào học giỏi lịch sử, tiếng Anh thì đây là một nơi khá là hợp.

Mình đã để mẫu chương trình đào tạo ở link đầu bài. Nhìn nhiều môn vậy thôi chứ mình không học hết tất cả các môn đâu (không có giảng viên dạy + không đủ sinh viên lập thành lớp + một số môn chuyên ngành tổ chức trùng giờ). Và có một số môn nghe thấy thích ghê nhưng mà không bao giờ mở lớp 😦

— — —

❣️Update Tháng 10/2020: Mình đã làm 1 video YouTube review về các môn học và chia sẻ kinh nghiệm học tập (content dựa trên bài blog này). Các bạn xem thêm nhé:

Dưới đây là tất cả các môn học được tổ chức giảng dạy trong suốt 4 năm của khóa QH1315:

Khung 1: Môn đại cương (lý luận chính trị + khoa học xã hội + cơ sở ngành): Ngoài các môn cơ sở ngành (Chính trị học đại cương + Kinh tế vi mô + Kinh tế vĩ mô), thì tất cả các môn còn lại trong khung 1 các sinh viên (SV) của trường đều phải học hết. Tùy theo từng khoa, có khi các bạn khoa khác học những môn như là Logic học, Môi trường và phát triển, Tiếng Việt thực hành,…

Khung 2: Môn bắt buộc về kiến thức chung của ngành QHQT

Khung 3: Môn chuyên ngành + Môn bổ trợ: Tùy theo năm thì môn chuyên ngành phải chọn tối thiểu 15-20 tín chỉ, môn bổ trợ chọn khoảng 6-8 tín chỉ

Khung 4: Môn tiếng Anh (bắt buộc)

Tiếp theo mình ghi ra mỗi năm các môn học được sắp xếp thế nào, sơ lược của môn và kinh nghiệm học tập:

Học kỳ I năm 1 học các môn đại cương. Các môn này giảng viên được phân công theo sự chỉ đạo của trường. Đừng đọc những bài viết về sự tiêu cực, nhàm chán của các môn đại cương trên ĐH, đọc những bài viết ấy trước khi học bạn sẽ có định kiến xấu và ảnh hưởng trực tiếp đến tư duy của bạn, ảnh hưởng đến khả năng học. Một số buổi nhàm chán thật đấy, nhưng vẫn có những điều mình học được từ đây mà.

Chủ nghĩa Mác Lênin: Môn này SV ai cũng ca thán hết đây. Cũng có những khi mình ghét môn này, nhưng mình nhận ra là môn này không chán như mình được nghe kể và tưởng tượng. Rảnh rỗi thì tìm hiểu tài liệu về môn này bằng tiếng Anh xem sao. Trước đây mình có lướt FB đọc được rằng môn này thực sự lại bổ ích với những ai làm media. Học CLC thì đề thi dễ hơn dưới Thủ Đức. Giảng viên dạy ổn và không bài xích tư tưởng gì cả.

Xã hội học đại cương + Tâm lý học đại cương: Hình như các em khóa sau được chọn một trong hai môn này để học, môn nào thì cũng như nhau. Không có ấn tượng gì với mình.

Cơ sở văn hóa VN: Môn này rất hay. Năm đó cô Điệp dạy lớp mình, có thuyết trình và debate về một số sự kiện văn hóa (có debate về Sơn Tùng MTP nữa). Môn này chắc chắn sẽ thuyết trình, hoặc thuê trang phục dân tộc của các vùng miền tổ quốc.

Kinh tế vi mô: Đừng quăng cái máy tính cầm tay hồi học phổ thông, vì học môn này phải tính toán kha khá. Bản chất của ngành kinh tế thuộc về xã hội, nghiên cứu về việc phân bổ nguồn lực một cách hiệu quả nhất. Môn này rất hay ho, nhớ nhất cô trợ giảng Nhung với bài tập về việc tính số tiền tiêu xài hiện nay và tính số tiền lương phải làm ra để “thu hồi vốn”. Hồi ấy môn này dạy nhanh quá mình không theo kịp, cộng thêm tính toán nhiều nên mình đuối luôn. Nhưng bài học nằm lòng mình vẫn là bài giảng trên của cô Nhung và “chi phí cơ hội” của mỗi việc mình làm.

Nhập môn nhà nước và pháp luật (còn gọi là Pháp luật đại cương): Năm đó là cô Vân và thầy Thuần dạy, những năm sau thì thầy Phái dạy thì phải. Thầy Thuần dễ chịu và giảng bài sinh động, cuốn hút thôi rồi. Các bạn sẽ tìm hiểu về hệ thống luật pháp VN, hệ thống chính trị VN, bộ máy nhà nước VN, các chức danh trong hệ thống… Học xong mới hiểu là mình từng mù mờ như thế nào về hệ thống chính trị và pháp luật.

Lịch sử văn minh thế giới (LSVMTG): Một môn mà có thể nói với nhau từ ngày này sang ngày khác, làm các SV năm 1 của khoa mất ăn mất ngủ, vắt óc, trụy tim suốt quá trình học. Đau đầu là vì hình thức của môn thôi, chứ nội dung môn học rất tuyệt vời và là nền tảng cơ bản nhất của ngành QHQT. Phải nắm chắc nội dung môn này, không được để mất căn bản.

Nội dung của môn là về các nền văn minh lớn trên thế giới (phương Đông+phương Tây), cơ sở hình thành và những thành tựu của các nền văn minh này, từ thời kỳ cổ đại đến cách mạng công nghiệp lần thứ 3. Phần phương Đông mình học về văn minh Trung Hoa, Ấn Độ, Lưỡng Hà, Ai Cập; phương Tây học về văn minh Hy Lạp-La Mã, Vatican, thời kì phục hưng, phong trào cải cách tôn giáo, phong trào phát kiến địa lý, thời kỳ khai sáng, ba cuộc cách mạng công nghiệp… Kiến thức là vô biên, các bạn nhớ tìm tòi thêm nhiều tài liệu, nhất là bằng tiếng Anh, ngoài những giờ lên lớp.

Năm đó mình cứ bị học ghép lớp, mỗi ngày toàn là thuyết trình chứ giảng viên giảng bài có hạn chế, thời gian gấp rút, cho nên hình như năm mình học môn này không hay bằng những năm sau. Môn này đánh dấu bài thuyết trình đầu tiên của đời SV QHQT, mỗi nhóm có 2 người, thuyết trình từng đề tài đã chọn (nên chọn những chủ đề đầu tiên để đỡ đau tim và được chấm nương tay). Giảng viên dạy môn LSVMTG của khoa QHQT (nếu không có thay đổi cho những khóa sau) dạy rất hay, nhưng cũng rất khó trong việc thuyết trình, đòi hỏi phải mới mẻ, sáng tạo, drama, đóng kịch, văn thể mỹ càng tốt… Chung quy là vô cùng khó khăn, thành ra các em SV năm 1 còn non nớt nên hay sợ sệt căng thẳng. Đừng lo các bạn SV năm 1 ơi, mọi thứ rồi sẽ qua đi. Một ngày nào đó các bạn nhìn lại, sẽ thấy những phút giây căng thẳng lo lắng, có khi là bẽ mặt trước lớp sẽ chẳng là gì, chẳng quyết định con người bạn là ai, chẳng quyết định tương lai của bạn đâu.

Một số tips cho bài thuyết trình đầu tiên này:

• Muốn thuyết trình tốt, phải học thuộc nội dung trước, rồi dựng hoạt cảnh drama văn nghệ gì đấy thì làm sau.
• Mọi người rất trông đợi một bài thuyết trình hay ho, vậy tại sao mình lại không thuyết trình thật tốt?
• Và quan trọng là không ai nhớ mình đã thuyết trình gì cả =))

(Tái bút tháng 04/2020: Hiện tại giảng viên phụ trách môn này trong suốt những năm qua đã không còn công tác ở khoa QHQT, ĐH KHXH&NV TP.HCM. Nếu GV ấy vẫn còn phụ trách môn này thì có lẽ là thỉnh giảng. Mình không nắm được ai đang là GV phụ trách môn này kể từ năm học 2020-2021, bạn nào biết comment giúp mình nhé.)

Lịch sử quan hệ quốc tế 1+2 (LSQHQT): Lại thêm một môn tối quan trọng, là tiền đề của ngành học đây. Làm gì thì làm, phải học thật kĩ, tự tìm tòi thêm về môn này. LSQHQT 1 sẽ học về lịch sử thời cổ đại, trung đại, cận đại, cùng với việc giới thiệu sơ lược các nhà chủ nghĩa đặt nền tảng cho khoa học chính trị phương Tây (Machiaveli, Grotius, Thomas Hobbes, John Locke). LSQHQT 2 học về thời hiện đại (Hội nghị Versailles+Chiến tranh lạnh). Thời lượng trên lớp ít ỏi lắm, lại còn học dồn nữa nên các bạn phải tự học thêm, như vậy mới không đuối. Mất căn bản môn này là lên năm 3-4 sẽ không còn mặn mà với những môn về chính trị, trong khi rõ ràng bạn có khả năng mà.

Văn hóa giao tiếp: Môn này mới mở những năm gần đây. Học môn này dễ dàng lắm, sẽ có những màn makeover thật hoành tráng. Lúc đầu thì mình thấy thật vớ vẩn và tốn tiền, nhưng mà sau này rút ra được nhờ nó mà mình biết chăm sóc bản thân, chăm chút diện mạo, đồng thời còn viết CV ra hồn, có ý thức chỉnh sửa CV qua từng năm và có shoot hình formal để làm ảnh CV nữa.

Nhập môn QHQT:

Môn này đích thị là môn quan trọng nhất, là nền tảng xuyên suốt 4 năm học, là sợi chỉ đỏ, là kim chỉ nam cho hệ thống kiến thức ngành QHQT. Mất căn bản môn này coi như bỏ luôn những năm ĐH sau, đánh mất sự say mê với các kiến thức cao cấp hơn.

Môn học giúp các bạn có kiến thức cơ bản về 3 chủ nghĩa (CN) nền tảng trong QHQT: CN hiện thực, CN tự do, CN kiến tạo. Sau đó các bạn được giới thiệu thêm về CN Mác xít, CN vị nữ. Ngoài ra các bạn được tìm hiểu thông tin về chủ thể quốc gia và chủ thể phi quốc gia (các tổ chức quốc tế). Sau đó mình học thêm về quyền lực, hợp tác và xung đột trong QHQT.

Có 2 quyển sách này rất hay và diễn đạt từ ngữ rất dễ hiểu, đưa ra những định nghĩa và ví dụ tiêu biểu nhất, liên quan đến môn học này. Mình để link drive đây nhé.

Cá nhân mình không ủng hộ thuyết trình cho môn này. Tài liệu tiếng Việt khá ít và các bạn năm 2 vẫn chưa có khả năng hiểu rõ nội dung. Thuyết trình dẫn đến việc mình rất hiểu rõ phần bài của riêng, nhưng không hiểu phần bài của bạn khác. Năm đó, giảng viên lớp mình giảng kĩ lưỡng và không có thuyết trình, nên mình vô cùng tự tin với kiến thức mình có từ môn học nền tảng này.

PPNCKH trong QHQT: Bạn nào học hệ CLC thì nhớ học môn này cẩn thận, vì lên năm 3 các bạn phải làm NCKH. Những năm sau môn này giảng viên người Việt dạy, nên mình nghĩ sẽ rất dễ dàng cho các bạn. Môn này cũng là tối quan trọng cho toàn thể SV, nhất là những bạn có ý định du học nước ngoài.

Chính sách đối ngoại Hoa Kỳ (CSĐNHK): Không tính môn PPNCKH, môn CSĐNHK là môn đầu tiên được dạy bằng tiếng Anh ở hệ CLC và mình vô cùng yêu thích môn này, có lẽ do một phần người thầy dạy môn này – một người thầy mẫu mực với kiến thức uyên bác, làm SV nể phục cả về kiến thức lẫn tính cách. Mới đầu thầy có vẻ rất khó tính, nghiêm nghị đến mức khó khăn và cứng nhắc, nhưng đó chỉ là vỏ bọc thôi!!!! Lớp mình rất nể phục và quý mến thầy. Thầy không là giảng viên cơ hữu của khoa, nhưng thầy có dạy môn CSĐNHK và một số môn tiếng Anh. Ai ghét thì ghét chứ mình thích học những tiết của thầy. Mỗi tiết học thầy đều tận dụng tối đa thời gian, truyền đạt tối đa kiến thức thầy có. Bù lại SV phải biết đầu tư cho môn học và siêng năng tìm thêm tài liệu. Hãy coi học tập là một cơ hội. Mình thích môn này, mình ấn tượng với cách thầy dạy, mình cũng là người khá siêng năng, cho nên mình chịu học môn này. Từ việc chịu học thì mình đào sâu kiến thức hơn. Cứ cái vòng lặp đi lặp lại vậy. Chắc có lẽ do 2 năm qua mình chưa gặp người thầy nào đặc biệt, dạy kĩ càng như vậy. Nhờ thầy truyền cảm hứng mà mình đã hoàn thành môn này rất tốt. Ngoài ra thầy rất gần gũi với SV, hay hỏi han tình hình học tập, tìm hiểu các bạn thích gì, ghét gì, từ đó đưa vào bài giảng.

Chính trị học so sánh: Môn này lần đầu được dạy vào năm 2017, nghĩa là năm 3 của mình. Trước đây thầy Trung đi học Tiến sĩ nên chưa có mở môn này, bây giờ thầy về nước và thầy đứng lớp luôn. Môn này nói về những thể chế chính trị của mỗi quốc gia, vì sao họ lại chọn thể chế đó và thể chế nào là hiệu quả nhất. Ngoài ra mình còn nắm được một số định nghĩa cơ bản của các thuật ngữ ngành Political Science. Thầy Trung thì tốt bụng và có tâm khỏi nói. Môn này được giảng bằng tiếng Việt và tài liệu, slide tiếng Anh, nên rất dễ tiếp thu.

Chính trị học đại cương/Lịch sử ngoại giao VN/Địa chính trị/Chính sách đối ngoại VN: Các môn này đều do một tay thầy Tiến dạy hết. Hiện nay môn LSQHQT thầy cũng đảm nhận luôn. Học với thầy thì vui hết chỗ nói. Giữa kỳ, cuối kỳ làm bài luận, thầy lại không hề ép uổng, khó khăn trong việc chấm bài luận.

Những vấn đề toàn cầu/Toàn cầu hóa: Hai môn này thiên về kiến thức nền, khá chung chung. Môn Toàn cầu hóa hồi đó thi cuối kỳ là làm clip. Sau này chuyển sang làm bài luận.

An ninh quốc tế: Năm của mình môn này được dạy trong vòng một tuần, sáng nào cũng lên lớp. Môn học xoay quanh về khái niệm an ninh theo cách hiểu của 3 chủ nghĩa trong QHQT. Ai có kiến thức nền thì môn này không hề khó.

Nghiệp vụ ngoại giao: Môn này mình học về Công ước Viên 1961/1963 về luật ngoại giao và lãnh sự; một số nguyên tắc trong lễ tân xếp chỗ. Thường thì môn này sẽ bắt buộc học dù được xếp vào môn bổ trợ. Bạn nào có định hướng làm trong các cơ quan nhà nước, lãnh sự thì học kĩ môn này; thực ra ai cũng cần học kĩ vì SV QHQT mà không biết môn này thì coi như hổng kiến thức khá lớn. Cuối kỳ sẽ làm clip với nhóm 15-20 người, mô phỏng lại tin tức thời sự.

Marketing/Nhập môn PR: Những môn này do GV nơi khác dạy, rất ổn và nên học, vừa để đủ tín chỉ, vừa có thêm kiến thức, dù chỉ là sơ lược.

Lý luận QHQT 1: Môn này cũng mới được đưa vào và thầy Trung trực tiếp dạy môn này. Đây là phần nâng cao của Nhập môn QHQT, đi vào chi tiết 3 chủ nghĩa: CN hiện thực/tự do/kiến tạo. Mình sẽ học về khái niệm, nguồn gốc, những người đặt nền móng cho từng chủ nghĩa, những bài nghiên cứu nền tảng, một số phân nhánh cao hơn của từng chủ nghĩa và áp dụng chúng như thế nào để giải thích QHQT hiện nay.

Kinh tế chính trị quốc tế: Môn học đưa ra mối liên hệ giữa kinh tế và chính trị. Từng buổi học mình được học và thuyết trình về: trật tự kinh tế quốc tế, hệ thống tiền tệ quốc tế, các công ty đa quốc gia… Lý thuyết và đọc hiểu tài liệu là chủ yếu, không có tính toán công thức gì hết nên yên tâm nha.

EU và quan hệ VN-EU: môn này có thầy Lục Minh Tuấn làm trợ giảng. Nhờ có thầy giải thích và “ép” thuyết trình, phản biện, đặt câu hỏi cho từng nhóm và thầy có giải thích bài học mà mình hiểu kỹ môn này hơn. Vì đa số SV không để ý đến các bài thuyết trình của nhóm khác, lại không được giảng kỹ, thành ra dễ mất hứng thú học tập.

An ninh châu Á-TBD: Môn này học vỏn vẹn trong 4 buổi sáng/tuần, được thầy Nguyễn Tuấn Việt của Học viện Ngoại giao vào trực tiếp dạy. Thầy dạy rất dễ hiểu và sinh động. Các kiến thức rất gần gũi và cập nhật với tình hình hiện tại. Mình cảm thấy vô cùng may mắn vì đã đăng ký môn này.

—-

Một số môn học khác:

Kinh tế vĩ mô: Trước đây là GV bên ngoài vào dạy, còn bây giờ hình như GV khoa mình dạy luôn. Mình sẽ học về nền kinh tế quốc gia (GDP, GNP, lạm phát, chỉ số giá tiêu dùng), thị trường tiền tệ, ngân hàng, tỷ giá hối đoái… Chỉ là những khái niệm cơ bản nhất thôi, và những kiến thức này rất bổ ích cho cuộc sống thực tế.

Quản lý dự án/Kinh tế phát triển: Môn này thấy toàn là “kinh tế” chứ thực ra khá nhẹ nhàng và SV nào cũng có khả năng hoàn thành tốt. Nên đăng ký học.

Luật thương mại quốc tế/Hợp đồng thương mại quốc tế: Hai môn này cần đi học đầy đủ và chép bài kỹ lưỡng, vì trên mạng ít có tài liệu, nhất là môn HĐTMQT. Vậy là đủ để hoàn thành tốt. Ngoài ra HĐTMQT khá bổ ích, cho mình hình dung được một số công việc trong công tác sau này.

Các môn tiếng Anh: Mình không đánh giá quá cao phần giảng dạy của các môn tiếng Anh trong suốt 4 năm học. Tại sao lại không bỏ bớt tín chỉ tiếng Anh, thay vào đó tăng tín chỉ các môn cơ sở, chuyên ngành? Một số GV dạy rất tốt, còn một số thì tạm thôi. Gọi là tiếng Anh chuyên ngành nhưng ít khi nào các môn này gắn với tiếng Anh trong QHQT lắm. Cũng không thể đòi hỏi hơn, vì GV dạy chuyên ngành QHQT không phải ai cũng dạy TA được, mà GV tiếng Anh lại không phải chuyên ngành QHQT (chuyên ngành của họ là ngôn ngữ). Tuy nhiên các khóa sau môn TA đã cải thiện đáng kể, tự nhủ năm mình đen đủi vậy.

——

Một số thông tin thêm:

– Không có chuyện chia chuyên ngành chính trị/kinh tế/luật, cứ học chung chung vậy. Các bạn nhìn danh sách các môn học của mình bên trên sẽ rõ. Tuy nhiên nhìn kĩ thì các môn chính trị được ưu tiên hơn. Lý do là không đủ GV phụ trách cho từng chuyên ngành

– “Nên đăng ký môn nào?” – Đăng ký hết! Học hết! Lý do là mình đã đóng rất nhiều tiền, không lẽ ở nhà chơi? Môn nào mà không bị trùng giờ thì hãy đăng ký học hết.

– Thời lượng các môn học không nhiều, cho nên phải tự tìm thêm tài liệu sách vở bên ngoài.

– Đặc điểm của các ngành xã hội nói chung là vậy: kiến thức lý thuyết khá nhiều. Nhưng bù lại chúng mình sẽ tăng cường trình độ, tư duy, đào sâu những thông tin mà có lẽ trước giờ chính mình chưa hề biết, qua đó tự áp dụng phân tích các vấn đề hiện nay. Còn trả lời cho việc “Học xong có làm được nghề gì không?”, hẹn các bạn 5-10 năm nữa nhé, lúc đó mình mới đủ trải nghiệm để trả lời một cách khách quan nhất!

Còn bây giờ tự tin bước vào năm học mới và đợi mình viết tiếp bài về hệ CLC của khoa nói riêng và của trường mình nói chung nhé.